Wypadek przy pracy: procedura krok po kroku.
Wypadek przy pracy to zdarzenie, które może zaskoczyć każdego pracodawcę w najmniej oczekiwanym momencie. Znajomość procedur i terminów może zadecydować o tym, czy cały proces przebiegnie sprawnie, czy też zakończy się problemami prawnymi i finansowymi dla organizacji.
Najważniejsze informacje
- Aby zdarzenie zostało uznane za wypadek przy pracy, muszą jednocześnie wystąpić wszystkie 4 elementy definicji: nagłość, przyczyna zewnętrzna, uraz lub śmierć oraz związek z pracą.
- Zgłoszenie wypadku musi nastąpić niezwłocznie: przez poszkodowanego lub świadka zdarzenia, a pracodawca ma obowiązek natychmiast zabezpieczyć miejsce wypadku i powołać zespół powypadkowy.
- Protokół powypadkowy musi zostać sporządzony w ciągu 14 dni od zawiadomienia o wypadku, a pracodawca zatwierdza go w ciągu 5 dni od zapoznania poszkodowanego z jego treścią.
Czy każde zdarzenie jest wypadkiem przy pracy?
Aby mówić o wypadku przy pracy musi zostać spełniona definicja wypadku przy pracy, która mówi: Wypadek przy pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z wykonywaną pracą. Definicję tę określa art. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
W celu uznania zdarzenia za wypadek przy pracy wszystkie 4 elementy muszą wystąpić jednocześnie, przy czym ustawodawca nie określił jednoznacznie pojęcia nagłości, czyli nie wskazuje, ile zdarzenie powinno trwać, aby uznać je za nagłe. Rozumienie nagłości jest co do zasady zdarzeniem krótkim, momentalnym czy gwałtownym.
Musi wystąpić przyczyna zewnętrzna, czyli w skutek działania czynnika zewnętrznego. Możemy tutaj wskazać działanie elementów ruchomych, ostrych, działanie czynników termicznych, substancji chemicznych czy zbyt duży wysiłek fizyczny. Takie okoliczności pozwalają jednoznacznie zakwalifikować zewnętrzny charakter zdarzenia.
Uraz lub śmierć. Uraz, czyli uszkodzenie tkanek ciała lub narządów lub śmierć poszkodowanego, przy czym śmierć poszkodowanego nie musi nastąpić w momencie wypadku przy pracy. Może nastąpić w okresie 6 miesięcy od dnia wypadku przy pracy (śmierć musi być następstwem wypadku). I kończąc, musi mieć związek z pracą tutaj należy przyjąć, że jest ono powiązane z wykonywaniem czynności powierzonych przez pracodawcę.
Obowiązek zgłoszenia wypadku: na kim spoczywa odpowiedzialność?
Zdarzenie musi zostać zgłoszone do pracodawcy: NIEZWŁOCZNIE! Ale kto powinien je zgłosić? Zgłoszenia może dokonać poszkodowany lub świadek zdarzenia.
Świadek zdarzenia pomimo konieczności niezwłocznego poinformowania pracodawcy o wypadku przy pracy powinien również ostrzec współpracowników przed zagrożeniem a także udzielić pierwszej pomocy osobie potrzebującej.
Pracodawca natomiast po uzyskaniu informacji o wypadku przy pracy powinien natychmiast podjąć działania eliminujące bądź też ograniczające zagrożenie. Kolejnym ważnym zdaniem pracodawcy jest zabezpieczenie miejsca zdarzenia do czasu wyjaśnienia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy tj.: niedopuszczenie do miejsca zdarzenia osób niepowołanych, wyłączenie z użytkowania maszyn i urządzeń na których doszło do wypadku przy pracy do czasu wyjaśnienia okoliczności zdarzenia, a także niedokonywania zmian położenia maszyn i urządzeń technicznych jak i również innych przedmiotów.
Procedura postępowania po wypadku przy pracy
Podstawowym i kluczowym elementem procedury jest udzielenie pierwszej pomocy osobie poszkodowanej. W razie potrzeby należy wezwać pogotowie ratunkowe lub jeśli stan poszkodowanego na to pozwala trzeba go skierować do placówki medycznej.
Następnie trzeba zabezpieczyć miejsce zdarzenia do czasu wyjaśnienia przyczyn i okoliczności zdarzenie przez zespół powypadkowy lub jeśli wypadek przy pracy jest klasyfikowany jako ciężki, śmiertelny lub zbiorowy do czasu wydania zgody przez organy kontrolne tj. PIP czy Prokuratura.
Jeśli już mowa o zespole powypadkowym to pracodawca po uzyskaniu informacji o wypadku przy pracy powinien niezwłocznie powołać zespół powypadkowy, którego zadaniem będzie właśnie wyjaśnienie okoliczności i przyczyn wypadku a także sporządzenie właściwej dokumentacji powypadkowej oraz wydanie zaleceń profilaktycznych. Zespół powypadkowy działa przeważnie w składzie dwuosobowym, w którego skład wchodzi pracownik służby BHP oraz społeczny inspektor pracy. Trzeba pamiętać że inny będzie skład zespołu powypadkowego u pracodawców, którzy nie mają obowiązku tworzenia służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz u pracodawców gdzie nie działa społeczna inspekcja pracy. Wtedy zamiast społecznego inspektora pracy będzie działał przedstawiciel pracowników, bądź trzecia możliwość: jeśli pracodawca nie może dopełnić obowiązku utworzenia zespołu powypadkowego w składzie dwuosobowym. Wtedy w skład zespołu wchodzi pracodawca i specjalista BHP z innego zakładu pracy.
Dokumentacja powypadkowa i terminy
Dokumentacja powypadkowa jest jednym z najważniejszych elementów postępowania powypadkowego. W celu sporządzenia protokołu powypadkowego zespół powypadkowy musi wysłuchać i spisać wyjaśnienia poszkodowanego. Poszkodowany powinien opisać przebieg zdarzenia: jak doszło do wypadku, jakie czynności wykonywał i jakie były okoliczności, w których doszło do urazu.
Należy zebrać wyjaśnienia od świadków zdarzenia, tych naocznych jak i tych pośrednich. Świadkowie potwierdzają przebieg zdarzenia, a także pomagają ustalić jego przyczyny.
Zespół powypadkowy musi zapoznać się z dokumentacją medyczną przedstawioną przez poszkodowanego. Jest to potwierdzeniem powstałego urazu podczas zdarzenia. Zespół powypadkowy powinien również stworzyć dokumentację fotograficzną miejsca zdarzenia lub szkic.
Następnie zespół powypadkowy powinien ustalić przyczyny i okoliczności powstałego zdarzenia. Najczęściej stosuję się metodę TOL, czyli określenie przyczyn technicznych, organizacyjnych i ludzkich.
Na postawie zebranych informacji zespół powypadkowy sporządza protokół powypadkowy na którego sporządzenie ma 14 dni od zawiadomienia o wypadku. Z protokołem powypadkowym zostaje zapoznany poszkodowany lub jeśli doszło do zgonu osoby poszkodowanej, rodzina poszkodowanego. Jeśli poszkodowany nie wnosi uwag do protokołu w ciągu 5 dni pracodawca musi zatwierdzić protokół powypadkowy. Ustawodawca nie określa w ilu egzemplarzach powinno sporządzić się dokumentację powypadkową, powinna ona zostać sporządzona w wystarczającej ilości egzemplarzy.
Obsługa wypadków w BHP Panic
W programie BHP Panic cała dokumentacja powypadkowa a także całe postępowanie powypadkowe jest dostępne w jednym miejscu. Zaczynając od zgłoszenia wypadku poprzez kompleksową dokumentację powypadkową łącznie ze sporządzeniem protokołu powypadkowego oraz działań profilaktycznych. Po zakończonym leczeniu wygenerowanie wniosku o ubieganie się o świadczenia ZUS jednym kliknięciem. Cyfryzacja tego procesu w programie znacząco usprawniła prowadzenie postępowań powypadkowych a to co jest najistotniejsze to możliwość gromadzenia dokumentacji w jednym miejscu co znacząco ułatwia kontrolę nad terminami, kompletnością dokumentacji a także archiwizację danych. I to wszystko dostępne w jednym module.
Właściwa procedura to ochrona pracownika i spokój pracodawcy.
Wypadek przy pracy to trudna sytuacja dla całej organizacji. Znajomość definicji, procedur zgłaszania i terminów dokumentacyjnych pozwala jednak przejść przez ten proces sprawnie i zgodnie z przepisami. Narzędzia takie jak BHP Panic eliminują ryzyko pominięcia kluczowych kroków i gwarantują kompletność dokumentacji powypadkowej, tak, aby pracodawca mógł w pełni skupić się na tym, co najważniejsze: zdrowiu i bezpieczeństwie swoich pracowników.
Część wypadków da się jednak przewidzieć, zanim dojdzie do zdarzenia. Sprawdź, jak rozproszenie uwagi, np. przez telefon, zwiększa ryzyko wypadku przy pracy.
Gotowy na cyfrowe BHP?
BHP Panic automatyzuje dokumentację, szkolenia i terminy. Wszystko w jednym miejscu. Zacznij korzystać już dziś.
Sprawdź plany