Dla wielu pracowników z różnych dziedzin te trzy litery, BHP, wciąż wywołują negatywne emocje. Kojarzą się z marudnym starszym panem czy panią, kontrolą, zakazami, nakazami, z człowiekiem, który za swoje jedyne zadanie uważa nadmiarowe napominanie pracowników o środkach ochrony indywidualnej. Tylko, że... bezpieczeństwo człowieka nie kończy się na kasku i okularach.

Model EHSS: nowe spojrzenie na bezpieczeństwo w pracy

Wygląda na to, że powstała potrzeba pewnej zmiany mentalnej. Dobrym kierunkiem może być model EHSS (Environment, Health, Safety & Security), który szerzej patrzy na bezpieczeństwo organizacji i człowieka.

Warto zauważyć podział na Safety i Security. W przypadku Safety mówimy o BHP w typowym dla nas dotychczas rozumieniu: ochronie przed wypadkami, zagrożeniami fizycznymi, chemicznymi, mechanicznymi czy elektrycznymi. Obok tego pojawia się jednak Security, czyli szeroko rozumiane bezpieczeństwo organizacji i ludzi, w tym na przykład zarządzanie kryzysowe.

Kolejnym elementem jest Health, zdrowie. Higiena pracy od zawsze miała chronić człowieka przed szkodliwymi czynnikami środowiska pracy i chorobami zawodowymi. Ale współczesny pracownik mierzy się również ze stresem, przeciążeniem, wypaleniem zawodowym, problemami układu mięśniowo-szkieletowego czy skutkami pracy zmianowej. Moim zdaniem dobry behapowiec powinien mieć w sobie coś z lekarza i terapeuty. Ta odrobina wszechstronności pozwoli mu zrozumieć swoich pracowników, i zauważyć, że bezpieczeństwo psychiczne i fizyczne nie są od siebie oderwane.

Environment poszerza perspektywę bezpieczeństwa. Odpowiedzialność organizacji nie kończy się na człowieku a obejmuje również środowisko, z którego firma korzysta i na które oddziałuje. Należy tu pamiętać, że mówimy w wielu przypadkach o ochronie środowiska, które zamieszkują sami pracownicy.

BHP przyszłości: od tropienia odstępstw do kształcenia postaw

Często na targach i spotkaniach branżowych mówi się o BHP przyszłości. Z reguły oznacza to wdrażanie rozwiązań z zakresu IT oraz robotyki. Być może jednak warto zrobić w tej wizji miejsce na zmiany samej służby BHP, a w szczególności na przejście od tropienia odstępstw do kształcenia trwałych postaw w pracownikach.

Behapowiec przyszłości nie powinien być policjantem, który chodzi po budowie wyłącznie po to, żeby na siłę znaleźć pracownika nieprzestrzegającego zasad. Oczywiście czasami trzeba powiedzieć "załóż kask." A jednak każdy w branży z pewnością marzył o tak wyszkolonym zespole, że interwencja behapowca jest rzadkością.

Behapowiec przyszłości: kompetencje i rola w organizacji

Behapowiec przyszłości będzie musiał rozumieć nie tylko przepisy i ergonomię, ale również psychologię pracy, kulturę organizacyjną, analizę danych oraz wpływ nowych technologii na człowieka. Powinien potrafić analizować nie tylko liczbę wypadków, ale również zdarzenia potencjalnie wypadkowe, absencję, powtarzające się niezgodności czy zachowania pracowników.

Ustalenie odpowiedzialności za odstępstwo lub zdarzenie to oczywiście podstawowy element służby BHP, ale jestem zdania, że uwaga behapowców powinna skupiać się raczej na działaniu: identyfikacji problemów i naprawie braków, czyli aktywnym zapobieganiu wypadkom. Pokażmy, że nasz fach to więcej niż szukanie okazji do tego, by się przyczepić. BHP to praca umysłowa.