BH₂P: Reakcja, co zrobić w sytuacji kontaktu z chemią?
Poprzednią część BH₂P zamknąłem zdaniem, które w naszej branży wypowiada się raczej niechętnie: środki ochrony indywidualnej nie zerują ryzyka. Rękawica ma swój czas przebicia. Maska bywa źle dopasowana, a zawór potrafi puścić akurat wtedy, gdy ktoś stoi pół metra od kołnierza. Poprzednie teksty poświęciłem sposobom zapobiegania i ochrony przed substancjami, a dziś opowiem o reakcji, ale nie chemicznej. Jak reagować w sytuacji kontaktu z substancjami chemicznymi?
Reakcja na wchłanianie drogą dermalną
Po oblaniu substancją chemiczną należy zdjąć z siebie skażoną odzież. Bluza nasiąknięta chemią (np. ługiem) dalej trzyma ją przy ciele, więc spłukiwanie przez materiał daje niewiele. Potem płukanie letnią lub chłodną wodą, łagodnym strumieniem i długo. Za absolutne minimum uważam kwadrans, czyli tyle, ile według normy EN 15154 musi bez przerwy wytrzymać natrysk ratunkowy.
Zdefiniujmy sobie jeszcze pojęcie "letnią wodą": to woda w zakresie od 15°C do 37°C (optymalnie 20°C–25°C), aby uniknąć wychłodzenia lub poparzenia poszkodowanego.
Wszelkie pomysły z neutralizacją odkładam na półkę. Polanie kwasu czymś zasadowym wywołuje reakcję egzotermiczną prosto na skórze i do urazu chemicznego dokłada termiczny. Wyjątkiem od reguły „najpierw woda” są substancje reagujące z wodą, na przykład wapno palone. Proszek zmiatam wtedy najpierw na sucho, a wodę włączam dopiero później.
W sytuacji pryśnięcia substancji prosto do oka powieki odruchowo zaciskają się z całej siły, więc niestety trzeba je rozchylić palcami, a strumień kierować od wewnętrznego kącika na zewnątrz, żeby popłuczyny nie trafiły do drugiego oka. Soczewki kontaktowe wyjmuję tylko wtedy, gdy schodzą bez walki, i płuczę dalej.
Inhalacja i ingestia
W pierwszej części nazwałem inhalację najszybszą drogą, jaką chemia dostaje się do organizmu. Przy pierwszej pomocy ta szybkość jest przeciw nam, poszkodowanego należy wyprowadzić na świeże powietrze i usadzić tak, aby łatwo mu się oddychało, poluzować ubrania i wezwać pomoc. Jeśli poszkodowany przestaje oddychać, należy zrobić resuscytację.
Usta-usta po ingestii (połknięciu) może narazić ratującego. W apteczce pierwszej pomocy powinna więc leżeć maseczka do RKO z zaworem jednokierunkowym. Połknięcie zdarza się rzadziej i najczęściej wynika z jedzenia przy stanowisku albo z przelewania chemii do butelek po napojach, które wciąż, wbrew wszelkim szkoleniom, krążą po zakładach. Pamiętajmy aby nie prowokować wymiotów, substancja żrąca przeszłaby przez przełyk drugi raz i ponownie poraniłaby przełyk. Usta można przepłukać wodą, jeżeli zaleca to karta charakterystyki, a resztę zostawiam lekarzowi, któremu przekazuję nazwę produktu razem z kartą.
Na tym kończę cykl BH₂P. Poznaliśmy na początku oznaczenia i limity stężeń. Potem omówiliśmy magazynowanie i dobór środków ochrony indywidualnej. Na koniec spojrzeliśmy na działania, które należy podjąć gdy jednak dojdzie do kontaktu z substancją szkodliwą. Chemia nie wybacza błędów, dlatego behapowiec powinien przemyśleć wszystkie te aspekty zanim jeszcze ktokolwiek w zakładzie otworzy pojemnik.
Szkodliwe czynniki nie kończą się jednak na substancjach. Są też takie, które nie oblewają ani nie parzą, tylko po cichu działają przez lata: skłon, skręt tułowia, sięgnięcie za wysoko. W kolejnej serii zajmę się ergonomią, czyli tym, jak poukładać pracę, żeby nikomu nie szkodziła.
Gotowy na cyfrowe BHP?
BHP Panic automatyzuje dokumentację, szkolenia i terminy. Wszystko w jednym miejscu. Zacznij korzystać już dziś.
Sprawdź plany