Jak mówić do Gen Z, żeby słuchali? Oczywiście nie chodzi o używanie młodzieżowego slangu. Ciężko byłoby poważnie odebrać behapowca zwracającego się do młodych pracowników używając słów pokroju sigma bądź delulu. Clue poniższego artykułu jest wyjaśnienie kultury komunikacji oraz myślenia Gen Z i przedstawienie komunikacji jako narzędzia bezpieczeństwa.

Dlaczego Gen Z oczekuje wyjaśnień, a nie tylko poleceń?

Zetki dorastają w świecie, w którym informacja zwrotna pojawia się niemalże natychmiast. Oceny w aplikacjach mobilnych, komentarze w mediach społecznościowych czy systemy punktowe: te elementy sprawiają, że odpowiedź zwrotna lub ocena jest dla nich częścią codzienności. Nic więc dziwnego, że młodzi pracownicy coraz częściej oczekują wyjaśnień bardziej niż samego polecenia.

W Polsce przez wiele lat na styl zarządzania wpływały doświadczenia całych pokoleń. Dla wielu mężczyzn obowiązkowa służba wojskowa była pierwszym zetknięciem z silnie hierarchicznym modelem opartym na dyscyplinie, rozkazach i bezwzględnym wykonywaniu poleceń przełożonego. Później podobny sposób zarządzania można było spotkać w wielu zakładach pracy, gdyż ludzie byli tego nauczeni i była to ich ówczesna rzeczywistość.

Dzisiaj znacznie większą rolę zaczyna odgrywać psychologia pracy i przywództwa. Posłuszeństwo można wymusić strachem ale rzadko kiedy taki sposób buduje zaangażowanie czy odpowiedzialność. Coraz częściej od liderów oczekuje się nie tylko wydania polecenia ale wyjaśnienia jego istoty.

Krzyk czy rozmowa? Reakcja na zagrożenie na budowie

Wyobraźmy sobie pracownika wykonującego pracę na wysokości bez wymaganych środków ochrony indywidualnej. Najprostszą reakcją będzie krzyk: „Natychmiast zejdź! Ile razy można powtarzać?!”

Pracownik prawdopodobnie zejdzie. Pytanie brzmi jednak: czy zrozumiał zagrożenie, czy jedynie przestraszył się konsekwencji? Jeśli następnym razem nie będzie w pobliżu przełożonego, czy nadal będzie przestrzegał zasad?

Innym rozwiązaniem jest natychmiastowe przerwanie pracy, ale połączone z krótką rozmową. Wskazanie zagrożenia, wyjaśnienie ryzyka i przypomnienie, dlaczego w tym miejscu wymagane są konkretne środki ochrony. Taka rozmowa trwa zaledwie kilka minut, ale daje pracownikowi coś znacznie cenniejszego niż samą reprymendę: świadomość.

Rozmowa jako najskuteczniejsze narzędzie BHP

Sam doświadczyłem tego podczas pracy na jednej z budów. Każde rusztowanie było oznaczone kolorowym tagiem informującym o warunkach jego użytkowania. Zauważyłem młodego pracownika, który wszedł na rusztowanie bez uprzęży bezpieczeństwa. Nie zacząłem od podniesionego głosu. Zapytałem: „Sprawdziłeś, jaki tag ma to rusztowanie? W tym miejscu powinieneś mieć założoną uprząż. Proszę, zejdź na dół.”

Ku mojemu zaskoczeniu usłyszałem: „Dzięki, że zwróciłeś uwagę.” To była dla mnie cenna lekcja. Wcześniej zdarzało mi się spotkać z zupełnie inną reakcją po zwróceniu uwagi na niebezpieczne zachowanie. Nieprzyjemne komentarze czy próby podważania moich kompetencji pokazały mi, że sposób odbioru uwag bywa bardzo różny. Jednocześnie utwierdziło mnie to w przekonaniu, że kultura bezpieczeństwa nie rodzi się z krzyku, ale z wzajemnego szacunku i konsekwentnej edukacji.

Rolą specjalisty BHP nie jest złapanie pracownika na błędzie ani udowodnienie mu, że zrobił coś źle. Naszym zadaniem jest sprawić, aby następnym razem sam zauważył zagrożenie i podjął właściwą decyzję. Czasem wystarczy jedno pytanie i minuta rozmowy, aby osiągnąć więcej niż dziesięć minut krzyku. Wymagajmy przestrzegania zasad, ale pamiętajmy, że najlepszym narzędziem BHP jest rozmowa.